Ο Γιώργος Λάνθιμος εκφράζει αυτό που βλέπει από μια δύσκολη οπτική γωνία. Δύσκολη για το κοινό, το οποίο, για να τον συναντήσει και να δει αυτό που έχει ήδη διακρίνει ο ίδιος, θα υποβληθεί πρώτα σε (διανοητική) εκπαίδευση ορειβάτη, αναμεμειγμένη με εξάσκηση ισορροπιστή που περνά σε τεντωμένο σκοινί πάνω από τίγρεις που ζυγίζουν έναν τόνο η κάθε μία. Στη συνέχεια θα αναρριχηθεί κάθετα σε βράχο, με ελάχιστα μέσα, ώστε να αποτελέσει content για τη διερεύνηση των αλλαγών που υφίσταται ο μεταβολισμός, εξαιτίας του συνεχούς συναγερμού που βαράει το νευρικό σύστημα, ο οποίος αναφέρεται ως “fight or flight”. Οι ταινίες του προκαλούν αυτό το δίλημμα επιβίωσης. Είναι έτσι από το πρώτο δευτερόλεπτο της φιλμογραφίας του έως και τώρα, με μόνη ίσως εξαίρεση μια πιο ήπια ροή στην «Ευνοούμενη». Θα μπορούσε να γίνει πιο εμπορικός, αλλά μπα, τελικά δε θα κάνει τη χάρη σε κανέναν.
Ως προς εμάς τώρα, το κοινό: ο χωρίς προηγούμενο εθισμός που όλων μας σε κάθε οθόνη, είναι τελειωμένη υπόθεση; Ή όχι; Τις συμβουλευόμαστε, τις ικετεύουμε ως το τελευταίο νανοδευτερόλεπτο πριν αρχίσει η ταινία, η παράσταση, η σειρά, η ανάγνωση ενός βιβλίου (…τι;;;;…τι είναι αυτό;;;;).
Όλο και περισσότερες κινηματογραφικές ταινίες, τηλεοπτικές σειρές αλλά και θεατρικά έργα, ξεκινούν με κάτι σαρωτικό, όχι απαραίτητα βίαιο (αλλά ναι, μάλλον), μη τυχόν καταφέρουν να μας κάνουν να ξεκολλήσουμε από τον εθισμό στις οθόνες και όποιους άλλους στρεσσογόνους παράγοντες έχουμε καλωδιωμένους πάνω μας. Επιμένω στην έννοια “fight or flight”, γιατί τη φέρνουμε ήδη από μόνοι μας στην αίθουσα. Έχουμε γενικευμένο στρες, όλος ο πλανήτης έτσι πορεύεται για ένα δισεκατομμύριο λόγους.
Ενώ λοιπόν μπαίνοντας στην αίθουσα σέρνουμε όλο αυτό το «πράγμα» -το στρες, έρχεται το “Poor things” και προκαλεί από το ξεκίνημα ακραία ηλεκτρικά δυναμικά, αιφνιδιασμού, αποτροπιασμού, αισθησιασμού, συμβολισμών και τελικά έντασης και ερωτηματικών. Αυτές οι κατά τόπους ηλεκτρικές καταιγίδες συνενώνονται σε κυκλώνα, ο οποίος συγκεντρώνει όλες τις προϋποθέσεις να αναβαθμιστεί σε τυφώνα. Αν κάποιος/κάποια αναμετρηθεί με τον τυφώνα, μαθαίνοντας τελικά κάτι για τα όρια του εαυτό του/της, ή αν θα σηκωθεί να φύγει, είναι προσωπικό θέμα. Δεν έχουν όλοι τις ίδιες ακριβώς αντοχές και περιθώρια και κατάρτιση αναρριχητή, τη συγκεκριμένη ώρα που θα διαλέξουν να δουν την ταινία.
Πάντως, ο Λάνθιμος, οι ηθοποιοί του, ο σεναριογράφος, ο διευθυντής φωτογραφίας, ο σκηνογράφος, η ενδυματολόγος, οι πάντες, δεν το διαπραγματεύονται. Προκαλούν τη σχεδόν απόλυτη εμπλοκή στην πορεία της Μπέλλα Μπάξτερ, καθώς συμπληρώνει στο νου της το παζλ που την κάνει περισσότερο “streetwise” από όλους όσους έπαιξαν ρόλο στην μετα-μόρφωσή της. Πολλά από τα κομμάτια του παζλ τα επινοεί μόνη της, με όποια υλικά της φέρνουν οι περιστάσεις. Αυτό δεν γίνεται χωρίς τίμημα, είναι άλλες φορές άβολο, άλλες εξευτελιστικό, άλλες βίαιο, αλλά πάντως, προκαλεί κάθε λίγα λεπτά ένα επεισόδιο τύπου “fight or flight” στον/στη θεατή, επιπλέον όσων έχουν ήδη συμβεί εκτός αίθουσας/οθόνης.
Στην αίθουσα που είδα την ταινία, ελάχιστες οθόνες κινητών φωτίστηκαν. Δεν παίρνω όρκο ότι το ίδιο συνέβη παντού, δεν το γνωρίζω. Η κατάσταση “fight or flight” που προκάλεσε το έργο, βάζει τον θεατή έστω και για δυόμιση ώρες, να σκεφτεί και μια φορά για το δικό του μισοφτιαγμένο παζλ, αφημένο στην τύχη του εξαιτίας της καθημερινότητας.
Για τη δημιουργία κειμένων και εικόνων δεν χρησιμοποιούνται προγράμματα τεχνητής νοημοσύνης και ούτε πρόκειται.
